Rễ cỏ tranh có tác dụng gì?

Rễ cỏ tranh hay còn gọi là bạch mao căn là loại cây mọc dại ở nhiều tỉnh thành của nước ta. Trong y học cổ truyền, rễ cỏ tranh được dùng chữa sốt nóng, thanh nhiệt, giải độc gan, lợi tiểu, viêm đường tiết niệu, ho lâu ngày, sỏi thận,… Vậy rễ cỏ tranh là gì? Rễ cỏ tranh có tác dụng gì? Để biết chi tiết hơn về công dụng của rễ cỏ tranh, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết sau đây.

Rễ cỏ tranh là gì?

Trước tiên để tìm hiểu cỏ tranh có công dụng gì ta hãy tìm hiểu về đặc điểm cây cỏ tranh trước nhé.

Hình ảnh cỏ tranh

Rễ cỏ tranh có tác dụng gì?
Rễ cỏ tranh có tác dụng gì?

Cỏ tranh thuộc họ lúa Poaceaecó tên khoa học là Imperata cylindrica (L.) và còn được gọi với tên gọi là bạch mao căn.

Cây cỏ tranh là loại cây thân thảo sống lâu năm, thân có lông cứng, phần thân rễ có nhiều vảy và rất chắc khỏe, chiều cao khoảng 1 m hoặc 1,5m.

Các lá thuôn dài và hẹp, có nhiều lông tơ dài từ 15 – 30cm, rộng 3 – 6mm. Mép lá mỏng, sắc, mặt trên nhám, mặt dưới nhẵn, lá có gân nổi lên ở giữa. Lá non có màu xanh lục nhạt, bóng, có khi lá cuộn lại, lưỡi bẹ mềm, bẹ lá mảnh, ngắn và có lông dài.

Hoa mọc thành chùm dài 5 – 20cm, hình chùy, dày đặc những hoa nhỏ giống như hoa của cây ngô và cành chứa hoa không có lá. Hoa màu trắng bạc, có nhiều lông, cánh hoa mềm và dài.

Rễ cỏ tranh là loại rễ chùm, rễ của cây được bao phủ bởi một lớp vỏ bọc bên ngoài, các phần rễ khác bám chắc vào đất, nhưng dễ gãy ở các nốt sần ở rễ và khi gãy sẽ tạo thành các sợi lồi lõm khác nhau. Phần ruột bên trong chứa các khe nứt.

Cây cỏ tranh mọc hoang ở hầu hết ở khắp các tỉnh thành của nước ta

Mô tả dược liệu

Phần thân rễ có hình trụ, dài 30-40 cm, đường kính 0,2-0,4 cm. Mặt ngoài màu vàng nhạt hoặc màu trắng ngà, có nhiều nếp nhăn dọc và nhiều đốt, trên các đốt có vết tích của lá và rễ, mỗi đốt dài 1-3,5 cm, dược liệu dai và dễ gãy ở các đốt, trên bề mặt bẻ có sợi. Mặt cắt ngang gần hình tròn, ở giữa thường có vết rách nứt, mặt ngoài lồi lõm không đều. Dưới ánh sáng đèn tử ngoại 365nm, phần vỏ có phát quang màu vàng nhạt và phần tủy phát quang màu xanh lơ. Khi nhai rễ không có mùi vị, nhưng nếu nhai kỹ sẽ có vị ngọt.

Thu hái, chế biến

Cây cỏ tranh được sử dụng gần như là toàn bộ cây nhưng vẫn dùng nhiều nhất là phần rễ cây.

Thông thường, người dân thu hoạch cỏ tranh vào khoảng tháng 9 – 11 và khoảng tháng 2 – 4 hàng năm.

Sau khi thu hái, đào lấy thân và rễ, cắt bỏ phần cổ rễ, rửa sạch, cắt bỏ lá và rễ con. Sau khi sơ chế, đem dược liệu sao vàng rồi phơi nắng hoặc sấy khô.

Sau khi phơi khô nên buộc thành từng bó, bảo quản nơi khô ráo thoáng mát để tránh ẩm ướt, mối mọt nhằm đảm bảo dược tính của dược liệu. Hầu hết mọi người đều sử dụng cỏ tranh khô vì có thể để được lâu mà không làm mất đi giá trị dược liệu.

Thành phần hóa học

Dược học hiện đại đã phát hiện ra trong bạch mao căn có chứa một lượng lớn đường gồm: Sucrose, glucose, một lượng nhỏ fructose và xylose. Khi ăn một miếng cỏ tranh tươi sẽ cảm nhận được vị ngọt của nó.

Bên cạnh đó, còn có các axit đơn như axit oxalic, axit xitric và axit malic. Ngoài ra, dược liệu còn chứa mannitol, cancium, coixin và rutin. Với hàm lượng muối  kali phong phú của vị thuốc bạch mao căn có tác dụng lợi tiểu tốt.

Tác dụng dược lý – Rễ cỏ tranh có tác dụng gì?

Trong đông y rễ cỏ tranh uống có tác dụng gì?

Theo đông y, rễ cỏ tranh có vị ngọt và tính hàn, còn hoa có vị ngọt và tính ôn nên được quy vào 3 kinh tâm, tùy và vị. Dược liệu rễ cỏ tranh khô có tác dụng chữa chảy máu cam, tiểu tiện khó khăn, tiểu ra máu, bệnh huyết trắng, lậu nhiệt, lạu mủ,thanh nhiệt, giải độc gan, giúp cầm máu, chữa nóng sốt, viêm đường viết niệu, sỏi thận, chữa các bệnh về phổi, các bệnh về gan,…

Trong y học hiện đại rễ cỏ tranh có tác dụng gì?

Chất chống oxy hóa – Rễ cỏ tranh có tác dụng gì?

Rễ cỏ tranh có chứa nhiều flavonoid, phenolic và có khả năng chống oxy hóa tốt. Ngoài ra, còn giúp làm giảm cholesterol và cơ thể ổn định không ảnh hưởng gây hại các cơ quan trong cơ thể.

Tăng cường chức năng não

Nhiều trường hợp não bị thiếu oxy, chức năng não không được tăng lên dẫn đến não không ổn định gây mệt mỏi, đau đầu. Sử dụng rễ cây kế sẽ giúp cải thiện tình trạng này, phục hồi cơ thể khỏe mạnh và cải thiện chức năng não bộ.

Hỗ trợ điều trị ung thư

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng rễ cỏ tranh có chứa nhiều chất chống oxy hóa, chất có thể điều trị các bệnh thoái hóa thần kinh như bệnh Parkinson, đột quỵ, bệnh Huntington và các bệnh về não như mất trí nhớ.

Đồng thời, rễ cỏ tranh còn chứa các hoạt chất có tác dụng hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể và tăng cường chức năng não bộ. Đặc biệt, nó chống lại các virus não và bệnh viêm màng não rất tốt. Ngoài ra, còn giúp ổn định huyết áp, ổn định đường huyết, hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa ung thư.

Giảm viêm nướu

Chiết xuất bạch mao căn có tác dụng cầm máu và được thêm vào các sản phẩm chăm sóc răng miệng, làm giảm chảy máu nướu răng rất hiệu quả.

Trong nghiên cứu, kem đánh răng có chứa các thành phần mao căn và xuyên khung đã được kiểm nghiệm về độ an toàn và hiệu quả. Sử dụng hai lần mỗi ngày trong 12 tuần để cải thiện vệ sinh nướu và răng miệng. Chẳng hạn như giảm sự hình thành mảng bám chảy máu chân răng và viêm nướu. Cụ thể là cải thiện tốt ở răng cửa và răng hàm, tình trạng viêm nướu càng nặng thì hiệu quả càng cao.

Tăng cường canxi

Các thành phần của rễ cỏ tranh có chứa nhiều chất dinh dưỡng giúp cung cấp canxi và kali cho cơ thể. Từ đó, có tác dụng cải thiện các tình trạng loãng xương, ngăn ngừa tình trạng gãy xương, chảy máu canxi, tăng cường chức năng xương.

Ức chế vi khuẩn – Rễ cỏ tranh có tác dụng gì?

Sử dụng rễ cỏ tranh có khả năng ức chế vi khuẩn Sonnei và Flexner, nhưng lại không có tác dụng đối với Shigella.

Tạo máu tốt

Thành phần chính của rễ cỏ tranh này là chất bổ máu, làm cho cơ thể sản sinh ra hồng cầu, tạo máu rất nhanh nên thường là sản phẩm rất tốt cho những người bị thiếu máu hoặc trong quá trình lọc máu.

Quá trình tạo máu tự nhiên trong cơ thể rất quan trọng, nó giúp ổn định cơ thể và giúp cho quá trình tuần hoàn máu trong cơ thể diễn ra hài hòa nhất.

Thành phần caxium trong rễ cỏ tranh có thể rút ngắn đáng kể thời gian chảy máu và thời gian đông máu, đây cũng là cách dân gian chữa chảy máu cam vào mùa hè. Theo y học cổ truyền, việc sử dụng rễ cỏ tranh sao đen càng làm tăng tác dụng cầm máu của loại thảo dược này.

Giảm cân, điều trị béo phì

Việc sử dụng kết hợp rễ cỏ tranh sẽ giúp cơ thể cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết khiến cơ thể không còn thèm đồ ngọt, giảm lượng mỡ, ngăn chặn tình trạng mỡ máu.

Ngoài ra, rễ cỏ tranh còn có nhiều tác dụng khác như:

Làm đẹp da: Các chất dược liệu giúp ổn định độ ẩm của da, mang lại làn da mịn màng, trắng sáng tự nhiên, đầy sức sống.

Thanh nhiệt, giải độc: Rễ cỏ tranh có chứa các thành phần giúp ổn định chức năng gan, thải độc tố ra khỏi cơ thể và ngăn ngừa tình trạng thải độc gan trong cơ thể.

Những bài thuốc chữa bệnh từ rễ cỏ tranh

Giúp làm mát gan

Lấy 200g rễ cỏ tranh rửa sạch rồi sắc với 700ml nước, khi nước sôi thì hạ nhỏ lửa và tiếp tục đun thêm 7 – 10 phút. Uống thay nước lọc mỗi ngày, 1 liệu trình 10 – 15 ngày.

Hoặc lấy 150g rễ cỏ tranh tươi đem cạo sạch vỏ rồi nấu nhừ với 50g bạch anh tươi và 150mg thịt lợn nạc cắt mỏng, mỗi ngày ăn 1 lần và ăn liên tục 10 – 15 ngày.

Chữa viêm đường tiết niệu

Lấy 10g rễ cỏ tranh khô, 16g hương nhu, 20g tang diệp, 20g kim ngân, 20g đinh lăng, 20g rau diếp cá và 20g kim tiền thảo. Đem tất cả dược liệu rửa sạch, đem đun sôi, uống trong ngày giúp cải thiện viêm đường tiết niệu.

Chữa sốt xuất huyết – Rễ cỏ tranh có tác dụng gì?

Lấy 200g rễ cỏ tranh khô, 20g cỏ mực, 20g rau má, 24g đậu đen đã sao thơm, 16g tang diệp, 16g kinh giới và 12g cam thảo, đem sắc lấy nước uống, chia làm 2 lần uống trong ngày.

Chữa chảy máu cam

Lấy 80g rễ cỏ tranh tươi sắc uống hàng ngày, uống sau khi ăn và uống liên tục 7 – 10 ngày.

Hoặc lấy 36g bạch mao căn và 18g chi tử sắc với 400ml nước, khi thuốc cạn còn 100ml thì ngưng. Nên uống khi thuốc còn nóng hoặc trước khi đi ngủ, dùng liên tục 7 – 10 ngày.

Giúp lợi tiểu

Lấy 30g rễ cỏ tranh, 40g râu ngô, 25g xa tiền tử và 5g hoa cúc. Đem các dược liệu trộn đều, mỗi lần dùng lấy 50g sắc với 750ml nước, đun trên lửa nhỏ khoảng 20 phút thì ngưng, sử dụng liên tục trong 10 ngày.

Hoặc lấy 50g rễ cỏ tranh tươi, 15g lá sen cạn, 10g râu ngô, 10g rau má và 8g rau diếp cá. Sau đó đem các dược liệu ngâm với với nước loãng, rồi vớt ra sắc với 800ml nước đến khi nước cạn lại còn 400ml thì ngưng. Chia làm 3 lần uống trong ngày, uống liên tục 3 – 5 ngày.

Chữa bệnh thận – rễ cỏ tranh có tác dụng gì?

Lấy rễ cỏ tranh, đậu đen, kinh giới, cỏ mần trầu và cam thảo đem sắc với 3 bát nước, đun trên lửa nhỏ đến khi nước sắc lại còn 1 bát thì ngưng, uống sau mỗi bữa ăn và uống liên tục trong 1 tháng.

2 thoughts on “Rễ cỏ tranh có tác dụng gì?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ