Cây cỏ bợ có tác dụng gì?

Cây cỏ bợ hay thường được gọi là cây rau bợ được người dân Việt Nam sử dụng để nấu các món ăn giúp thanh nhiệt cơ thể. Bên cạnh đó, trong dân gian người ta còn thường sử dụng cỏ bợ để điều trị các chứng bệnh như phục hồi chức năng, bệnh tiểu đường, suy tim, sỏi thận, sỏi bàng quang, tiểu buốt, nóng gan, lở ngứa ngoài da, mụn nhọt,… Tuy nhiên cây cỏ bợ có tác dụng gì? Cây rau bợ chữa bệnh gì? Để hiểu rõ hơn về công dụng của cây rau bợ hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chúng chi tiết hơn qua bài viết sau đây.

Cây cỏ bợ là cây gì?

Cây cỏ bợ thuộc họ tần/rau bợ nước, có tên khoa học là Marsilea quadrifolia. Cây cỏ bợ còn được gọi với tên gọi khác như cây rau bợ, cỏ chữ điền, tứ diệp thảo,…

Cây cỏ bợ có tác dụng gì?
Cây cỏ bợ có tác dụng gì?

Cây cỏ bợ là loại cây thân thảo thuộc loại cỏ bán thủy sinh, chiều cao chỉ khoảng 15 – 20 cm. Cơ thể rất nhỏ và mỏng, được chia thành nhiều mấu, mỗi mấu gồm 2 lá thân dài và mang nhiều rễ con, có cuống lá dài 5 – 15cm.

Lá rau bợ hình bầu dục, màu xanh bóng, mặt lá nhẵn, mép lá nguyên có dài từ 5 đến 10 cm và bao gồm 3 hoặc 4 lá chét xếp thành hình chữ thập.

Quả của cây nằm trong túi bào tử, bào tử quả rất bé, mỗi bào tử như vậy thường phân chia thành nhiều ô nằm ngang, mọc ở gốc các cuống lá khoảng 2-3 cái. Cây cỏ bợ phát triển nhiều vào tháng 5 – 6.

Cây rau bợ ăn rất bùi, ngọt như rau ngót, có mùi hơi tanh giống mùi rau diếp cá, vị hơi chua chua của me.

Nhiều người thường hay thắc mắc rằng không biết cây rau bợ có hoa không? Nhưng thực ra cây rau bợ là loài thực vật không có hoa.

Khu vực phân bố

Cây rau bợ có nguồn gốc và phân bố nhiều ở châu Mỹ, cụ thể là Bắc Mỹ. Ngày nay cây được phân bố rộng rãi ở những nước có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới như Nam Á, Đông Nam Á,… Gồm Nhật Bản, Trung Quốc, Caucasian, tây Nam Ấn Độ, Tây Siberia,…

Ở Việt Nam, cây rau bợ tập trung nhiều ở những khu vực đồng bằng và trung du. Cây cỏ bợ là loại cây ưa ánh sáng hoặc mọc hoang ở những nơi ẩm thấp có nước n đầm lầy, ruộng nước, ao, mương, hồ,…

Tuy nhiên, hiện nay ở một số nước châu Âu, cây cỏ bợ đang bị đe dọa nghiêm trọng và được xếp vào danh sách đỏ của IUCN.

Thu hái, chế biến

Thân và lá non của cây cỏ bợ rất giàu tinh bột và protein nên thường được sử dụng cả cây làm thuốc hoặc dùng làm thức ăn.

Cây rau bợ được thu hái quanh năm, được sử dụng rau tươi để nấu canh, làm rau sống hoặc sắc thuốc uống hoặc đem phơi khô để được sử dụng lâu dài.

Thành phần hóa học – Cây cỏ bợ có tác dụng gì?

Theo nghiên cứu, cây rau bợ có chứa hàm lượng protein và tinh bột cao. Ngoài ra, cây còn chứa nhiều loại vitamin, caroten, cyclolaudenol và glucid.

Trong phân tích định tính, nhiều hợp chất được chiết xuất từ lá và thân cây cỏ bợ gồm chất phytocompounds, phytochemical, phytosterol và phenolic,…

Có nhiều chất hóa học khác gồm: tannin, steroid, flavonoid, alkaloid, carbohydrate và terpenoit. Các chất này được tổng hợp thông qua quá trình trao đổi chất sơ cấp hoặc thứ cấp của cơ thể sống.

Cây rau bợ có vai trò rất lớn trong việc phòng và chữa bệnh, bên cạnh đó rau bợ còn là nguồn thực phẩm đượcsử dụng chế biến nhiều món ăn ngon của người dân Việt.

Tác dụng dược lý – Cây cỏ bợ có tác dụng gì?

Trong đông y cây cỏ bợ có tác dụng gì?

Theo đông y, rau bợ có vị ngọt, hơi đắng, có tính hàn nên được quy vào 2 kinh can và thận. Cây rau bợ có tác dụng chữa, suy nhược thần kinh, bạch đới, bệnh tiểu đường, tiểu ra máu, viêm kết mạc, viêm gan, viêm thận gây phù 2 chân, rối loạn chuyển hóa, ăn uống kém, sỏi thận, sỏi bàng quang, thổ huyết, động kinh, sốt rét, tắc tia sữa,…

Trong y học hiện đại cây cỏ bợ có tác dụng gì?

  • Theo nghiên cứu, trong rau bợ có chứa nhiều hợp chất gọi là flavonoid và saponin. Đây là những chất chuyển hóa trung gian đã được chứng minh là có tác dụng tăng cường khả năng miễn dịch, giảm mức cholesterol và giảm nguy cơ ung thư.
  • Các thí nghiệm về sự co giật ở chuột đã chỉ ra rằng chiết xuất rau bợ có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của các cơn co giật một cách hiệu quả.
  • Ngoài ra, các chất ức chế butyrylcholinesterase và acetylcholine cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và điều trị bệnh Alzheimer.
  • Không những vậy, cây cỏ bợ cũng chứa các chất phenol có đặc tính kháng khuẩn, chống oxy hóa mạnh và gây độc tế bào. Từ đó ngăn ngừa bệnh tim, đột quỵ, xơ vữa động mạch và một số bệnh ung thư.
  • Với thí nghiệm trên chuột cho thấy dịch chiết từ cây cỏ bợ có thể làm tăng bài tiết nước tiểu. Do đó, dược liệu này được ứng dụng để hỗ trợ cải thiện chức năng thận của con người.

Những bài thuốc chữa bệnh từ cây cỏ bợ

Chữa bệnh tiểu đường

Lấy 15 – 20g rau bợ khô đem nấu nước uống hàng ngày. Uống nhiều đợt từ 15 – 20 ngày, cứ cách 7 ngày thì tiếp tục uống như ban đầu.

Hoặc lấy rau bợ và qua nhân lâu với lượng bằng nhau, đem cả 2 dược liệu tán mịn rồi trộn đều. Mỗi ngày dùng 8 – 12g bột khuấy với sữa hoặc vò thành viên uống, mỗi ngày uống 2 – 3 lần sẽ giúp bệnh cải thiện đáng kể.

Chữa bạch đới – Cây cỏ bợ có tác dụng gì?

Rau bợ tươi sau khi hái về đem rửa sạch đem phơi khô tự nhiên trong mát. Lấy20g rau bợ khô này sắc với 3 chén nước, đun đến khi nước cô cạn lại còn khoảng 1 chén thì chia ra làm 3 lần để uống. Mỗi lần uống cách nhau 3 – 4 tiếng và uống khi còn nóng. Ngoài ra, hãy dùng khoảng 30g rau bợ khô đem sắc với nước. Đun đến khi sôi thì pha thêm một ít nước lạnh rồi ngâm âm hộ vào nước này.

Giúp ngủ ngon, chữa an thần

Lấy 30 – 50g rau bợ và 20g lá vông non đem nấu canh ăn trong 5 – 7 ngày. Bài thuốc này có tác dụng an thần giúp đầu óc thư giãn, thần kinh ổn định, nâng cao chính khí, gây buồn ngủ, nhuận tràng. Trong trường hợp tinh thần quá căng thẳng nên sử dụng câu kỷ tử với những bài thuốc mà chuyên gia đưa ra nhằm cải thiện sức khỏe tốt hơn.

Giúp bền vững thành mạch, lương huyết giải thử, chống xuất huyết

Lấy cỏ rau bợ, cỏ nhọ nồi, lá sen non đem nấu canh hoặc xào, ăn liên tục 5 – 10 ngày. Món ăn này giúp cải thiện sức khỏe cho trường hợp suy tĩnh mạch chi, chảy máu cam, tiểu tiện ra máu, háo khát, rong kinh, phiền nhiệt,… Bên cạnh đó, ta có thể giã nát vắt lấy nước cốt uống hàng ngày.

Kích thích quá trình tổng hợp, tái tạo, phát triển tế bào xương và bồi bổ cơ thể

Lấy rau bợ tươi cắt nhỏ, cua đồng đem làm sạch, giã lọc lấy nước cốt đem nấu thành canh dùng trong các bữa cơm. Món ăn này đặc biệt tốt cho những người bị loãng xương, gãy xương, suy nhược cơ thể, trẻ còi xương, mới ốm dậy, chậm phát triển chiều cao và thiếu canxi.

Chữa tắc tia sữa

Lấy 15 – 20g rau bợ khô sắc với 1 lít nước, đến khi nước sắc lại còn 250ml thì chia làm 2 phần uống trong ngày. Còn phần bã còn nóng lấy vải bọc lại rồi chườm từ trên ngực xuống.

Chữa viêm thận, gan – Cây cỏ bợ có tác dụng gì?

Lấy rau bợ tươi rửa sạch, phơi khô dưới nắng mặt trời. Khi dược liệu khô lại thì lấy 20 – 30g sắc với nước uống mỗi ngày, ngày uống 2 – 3 lần.

Cải thiện tình trạng sỏi thận, thông tiểu

Lấy rau bợ tươi, ngọn cây dứa dại, cây phèn đenngải cứu, tất cả đều dùng ở dạng tươi. Đem tất cả dược liệu giã nát, vắt lấy nước tạo thành một hỗn hợp, sau đó cho thêm nước vào để gạn lấy nước uống. Mỗi lần uống 1 bát, uống vào mỗi buổi sáng và uống liên tục trong vòng 5 ngày sẽ có hiệu quả.

Lưu ý khi dùng rau bợ

Tuy cây rau bợ là loại thảo dược an toàn, lành tính và có nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, để thuốc phát huy tác dụng cao nhất, người bệnh cần lưu ý những điều sau:

  • Do cây cỏ bợ mọc sâu trong bùn nên chỉ dùng được lá non và phần trên. Khi sử dụng phải ngâm và rửa qua nước muối loãng cho sạch cát và khử mùi tanh của bùn.
  • Dược liệu có tính hàn nên đối với những người bị lạnh bụng, ăn không tiêu, phân lỏng, chân tay lạnh không nên dùng.
  • Tránh nhầm lẫn cây rau bợ với cây me chua đất vì hai loại cây này có hình dạng khá giống nhau. Nhưng lá chua me đất thường có 3 lá chét, phiến lá có hình tim, nó có vị chua nhẹ, tính mát và có hoa nhỏ màu vàng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ