Mộc thông có tác dụng gì?

Mộc thông là một loại cây thân leo phân bố chủ yếu ở Trung Quốc. Dược liệu có tác dụng lợi tiểu, thông huyết, nhuận tràng, thông tiện,… Thường được dùng để chữa bàng quang hạ nhiệt, thông tuyến sữa, tắc kinh. Tuy nhiên nhiều người vẫn thắc mắc rằng không biết mộc thông là gì? Mộc thông có tác dụng gì? Bài viết dưới đầy sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vị thuốc mọc thông này, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nhé!

Cây mộc thông là cây gì?

Cây mộc thông thuộc họ mộc hương, có tên khoa học là Akebia trifoliata. Cây mộc thông còn được gọi với nhiều tên gọi khác như cây thông thảo, vạn viên, hoạt huyết đàng, biển đằng, đinh phụ, phụ chi, dây khố rách,…

Hình ảnh cây mộc thông

Mộc thông có tác dụng gì?
Mộc thông có tác dụng gì?

Cây mộc thông là loại cây thuộc dạng dây leo dài 6 – 7m, cây thường cuốn bám vào các thân cây lớn, thân cây mảnh khảnh, uốn lượn, hình trụ. Vỏ có màu nâu hoặc màu nâu nhạt, cành xù xì, có lông tơ bao phủ xung quanh khi cành còn non.

Lá mộc thông có hình trứng, oval hoặc hình elip, mép không có răng cưa dài 5 – 7cm, rộng 6 – 8cm và có cuống dài 3 – 5cm.

Hoa mộc thông thường khá nhỏ mọc ở đầu cành hoặc ở kẽ lá, có màu tím nhạt hoặc màu lục, hoa đực và hoa cái mọc khác gốc nhau.

Quả mọc đôi hoặc đơn, có hình trụ tròn hơi cong, có rãnh nứt dọc, đường kính 3 – 4cm và dài 5 – 8cm. Quả mộc thông khi còn non sẽ có màu xanh và khi chín sẽ chuyển sang màu tím nhạt. Bên trong quả chứa nhiều hạt và ở bên ngoài hạt được bao bọc bởi một lớp nhầy trắng. Hạt có hình trứng thuôn, có màu đen, hơi phẳng, nhiều hàng không đều.

Mô tả dược liệu

Thân gỗ khô của vị thuốc mộc thông có hình trụ và hơi cong, đường kính 1,2 – 2cm, dài 30-60 cm. Bề mặt dược liệu có màu nâu xám, có nhiều vết nứt không đều, da sần sùi.

Các nốt này không rõ ràng mà chỉ có thể nhìn thấy những vết gãy, nó cứng, khó phá vỡ và có dạng sợi. Da dày, bên ngoài có màu nâu vàng và phần gỗ màu trắng vàng, phần ống có nhiều lỗ dày đặc. Dược liệu có vị cay đắng, nếu là loại dược liệu tốt nhất là loại có màu vàng đều cả bên trong lẫn bên ngoài.

Khu vực phân bố

Cây mộc thông là loại thuốc được nhập khẩu chủ yếu từ Trung Quốc. Tuy nhiên,mộc thông không có sự thống nhất ở Trung Quốc. Hơn 10 loại cây khác nhau đã được ghi nhận và ghi chép, chủ yếu thuộc hai họ lớn là mao hương Rauunculacea và mộc hương Aristolochiaceae, cùng vị thuốc mộc thông.

Vị thuốc mộc thông được tìm thấy nhiều ở một số tỉnh ở Trung Quốc như Tứ Xuyên, Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Hắc Long Giang, Liêu Ninh, Cát Lâm,…

Cho đến hiện nay, ở Việt Nam vẫn chưa có nơi nào có thể trồng được loại dược liệu này.

Thu hái, chế biến

Người ta thường sử dụng thân cây mộc thông để làm thuốc chữa bệnh. Do đó, người ta thường thu hoạch vào thời điểm tốt nhất là từ tháng 7-8 hàng năm, nên chọn những cành già, cắt khúc khoảng 40 cm, cạo sạch vỏ ngoài rồi phơi khô.

  • Khi chế biến dược liệu ta ngâm mộc thông với nước cho thấm vào các lỗ. Sau đó cắt thành từng lát mỏng. Không phơi khô dược liệu dưới ánh nắng mặt trời vì nó sẽ chuyển sang màu trắng tro.
  • Mộc thông khi mua về đã được cạo vỏ thì không cần rửa mà chỉ cần cắt thành từng lát mỏng và phơi khô. Nếu để làm thành viên hoàn thì nghiền thành bột.

Dược liệu mộc thông dễ bị nấm mốc nên cần bảo quản nơi khô ráo thoáng mát và cần được sử dụng nhanh vì nếu bảo quản quá lâu vì thuốc sẽ biến chất và chuyển sang màu đen.

Thành phần hóa học

Từ các chuyên gia nghiên cứu cho thấy trong mộc thông có chứa các hoạt chất những hoạt chất có lợi sau:

  • Trong thân cây có chứa một hợp chất glucozit hay còn gọi là akebino, khi thủy phân thì thu được rhamnoza, akemi genin và glucoza.
  • Chứa nhiều hederagenin, axit oleanolic và rhamnoza
  • Chứa lượng nhỏ axit aristolochic có thể gây hỏng thận hoặc gây ung thư đường tiết niệu.
  • Bên cạnh đó, chiết xuất từ dược liệu còn thu được một tinh chất màu vàng đỏ.

Tác dụng dược lý

Trong đông y cây mộc thông có tác dụng gì?

Trong đông y, vị thuốc mộc thông có vị cay, ngọt, có tính bình không độc nên được quy vào 4 kinh tâm, phế, tiểu trường và bàng quang. Có tác dụng giúp diệt vi khuẩn có hại, lợi tiểu, bổ huyết, phụ nữ bế kinh, kinh nguyệt không đều, thông mạch, an thần, thanh nhiệt, tắc sữa, đau nhức do phong thấp, cổ họng sưng đau, miệng lưỡi lở loét,…

Trong y học hiện đại cây mộc thông có tác dụng gì?

Theo thí nghiệm thực tế trên thỏ cho thấy dược liệu có tác dụng lợi tiểu rõ rệt và hiện nay loại thảo dược này được sử dụng để điều trị lợi tiểu cho người.

Có khả năng làm tăng sức co bóp của tim nhưng khi dùng liều cao lại có tác dụng ức chế nhịp tim.

Dược liệu gây ức chế tử cung trong thời kỳ mang thai hoặc không mang thai.

Cây mộc thông có tác dụng gì?

  • Chữa tiểu ra máu
  • Tiểu buốt, tiểu rắt
  • Sườn đau nhức
  • Kinh nguyệt không đều
  • Đau bụng kinh, tắc kinh
  • Tắc sữa
  • Táo bón, kiết lỵ
  • Hen suyễn
  • Thanh nhiệt, giải độc gan
  • Điều hòa nhịp tim
  • Cải thiện hệ tiêu hóa
  • Mụn nhọt ngoài da
  • Đau nhức xương khớp
  • Lưu thông khí huyết
  • Phù thũng, khó chịu, khó thở

Những bài thuốc chữa bệnh từ mộc thông

Chữa đau co rút khắp người, đau khớp khó cử động

Lấy 12g mộc thông sắc uống, nên uống khi còn nóng cho ra ít mồ hôi.

Chữa tiểu ra máu

Lấy mộc thông, thiên môn, sinh địa, ngưu tất, cam thảo và hoàng bá mỗi loại dược liệu 4g. Đem tất dược sắc với 1 lít nước, để lửa vừa và đun trong 20 phút. Mỗi ngày uống 1 than, uống liên tục 3 – 4 ngày tình trạng bệnh sẽ giảm rõ.

Chữa tắc kinh nguyệt

Lấy mộc thông, ngưu tất và diên hồ sách mỗi loại 12g, 20g sinh địa và 8g hồng hoa. Đem sắc uống nhiều lần trong ngày.

Chữa sưng vùng kín, sườn đau nhức, miệng đắng

Ta lấy mộc thông, xa tiền tử, cam thảo, hoàng cầm, trạch tả, chi tử, đương quy, sinh địa, sài hồ và long đởm thảo với liều lượng bằng nhau đem sắc uống trong ngày.

Chữa ợ hơi, buồn nôn, đau tức vùng gan, rêu lưỡi vàng, hơi thở hôi

Lấy mộc thông, thảo quyết minh đã đem sao vàng và bách bộ mỗi loại 16g, nga truật, ngưu tất, mạch môn và chỉ xác mỗi loại 10g đem sắc uống

Chữa tắc sữa

Lấy 12g mộc thông hầm với móng giò lợn ăn và uống nước canh.

Những ai không nên dùng mộc thông

Không dùng mộc thông đối với phụ nữ đang mang thai

Người bị suy nhược cơ thể, mệt mỏi, hoạt tinh, thấp nhiệt

One thought on “Mộc thông có tác dụng gì?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ