Xơ vữa động mạch là gì và những biến chứng của bệnh

Xơ vữa động mạch là bệnh lý vô cùng nguy hiểm bởi hầu như bệnh không hề có bất cứ biểu hiện nào cho đến khi bệnh trở nặng. Bên cạnh đó, chính sự chuyển biến âm thầm này lại chính là nguyên nhân khiến nhiều người đứng trước nguy cơ đột quỵ, tàn tật, đau tim, cắt cụt chân và thậm chí là tử vong. Vậy bệnh xơ vữa mạch là gì? Những diễn biến nguy hiểm của bệnh xơ vữa động mạch? Hãy xem bài viết sau đây cùng gia công thực phẩm chức năng Life Gift để hiểu rõ hơn về bệnh này nhé!

Bệnh xơ vữa động mạch là gì?

Xơ vữa động mạch là bệnh lý về tim mạch khá nguy hiểm và phổ biến, là hiện tượng dày và cứng lên của động mạch. Là tình trạng các động mạch bị tắc nghẽn bởi những mảng xơ vữa bám lại được tạo thành các chất béo, cholesterol, calci, chất thải tế bào, fibrin,… Trong đó, các cơ quan quan trọng nhất chính là não, tim và động mạch chủ. Bệnh gây ra ba bệnh lý rất nguy hiểm và tỷ lệ tử vong khá cao.

Bệnh xơ vữa động mạch là gì?
Bệnh xơ vữa động mạch là gì?

Theo thời gian, những chất này lắng đọng gây hẹp thành mạch. Từ đó gây tắc nghẽn cản trở máu lưu thông. Đây chính là nguyên nhân gây ra các cơn đột quỵ do thiếu máu cục bộ não (nhồi máu não). Thiếu máu cục bộ cơ tim, phình động mạch chủ bụng, bệnh mạch máu ngoại biên,… Vì một lý do nào đó làm cho các tế bào nội mạc của động mạch bị tổn thương, tù đó làm mất khả năng bảo vệ thành mạch. Đồng thời, nguyên nhân làm tổn thương tế  bào nội mạc có thể bị ảnh hưởng bởi tác động cao liên tục của dòng máu tác động đến như do ảnh hưởng của thuốc lá, một số loại thuốc hoặc hóa chất, các yếu tó miễn dịch, trong bệnh tăng huyết áp, thức ăn, rối loạn lipit máu, nhiễm khuẩn và virus,…

Bệnh có thể xảy ra ở nhiều hê thống mạch như mạch vành, mạch chi dưới, mạch cảnh,… Từ đó gây ra nhiều bệnh liên quan. Bệnh thường gặp ở người cao tuổi nhưng cũng có thể xảy ra ở người trẻ tuổi. Qua những nghiên cứu cho thấy, chất nội tiết tố sinh dục ở phụ nữ cũng có tác dụng giúp hạn chế bệnh như estrogen.

Phân loại và các triệu chứng của xơ vữa động mạch

Xơ vữa mạch vành

  • Là những động mạch giúp cung cấp máu giàu oxy nuôi trái tim
  • Động mạch vành bị xơ vữa sẽ hình thành cục máu đông làm ngăn chặn một phần hoặc tắc nghẽn hoàn toàn máu đến tim.
  • Bệnh có triệu chứng đau đầu, mệt mỏi, khó thở, tê mặt, liệt người

Bệnh xơ vữa động mạch cảnh

  • Bệnh có thể khiến nào đột quỵ và khiến não bị tổn thương vĩnh viễn
  • Sự tắc nghẽn tạm thời trong động mạch có thể gây thiếu máu thoáng qua, đây là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ.
  • Bệnh có triệu chứng đau, tức ngực, buồn nôn, ho nhiều, cảm giác lo lắng, căng thẳng.

Xơ vữa động mạch ngoại biên

  • Là tình trạng động mạch ở các chi bị thu hẹp do các mảng bám bám trên thành mạch.
  • Nếu bệnh diễn biến quá nặng có thể dẫn đến cắt cụt chi.
  • Bệnh có triệu chứng vết thương ở các chi lâu lành, thường xuyên bị chuột rút ở các cơ bắp, cảm giác nặng nề, đau đớn khi hoạt động các chi.

Xơ vữa động mạch thận

  • Là tình trạng gây ra các tổn thương thận mạn tính
  • Đây là nguyên nhân hàng đầu chiếm đến 90% gây ra bệnh hẹp động mạch thận
  • Bệnh có triệu chứng sưng tay chân, khó tập trung, ăn mất ngon

Những ai có nguy cơ mắc bệnh xơ vữa động mạch?

Hiện nay, các chuyên gia vẫn chưa thể tìm ra được nguyên nhân gây nên bệnh là gì. Tuy nhiên, một số thói quen và đặc điểm xấu có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh như:

  • Người lớn tuổi: Động mạch sẽ có dấu hiệu lão hóa sau 40 tuổi. Từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh xơ vữa động mạch. Trong đó, nguy cơ mắc bệnh cao nhất đối với nam giới là sau 45 tuổi và phụ nữ sau 55 tuổi.
  • Người có tiền sử trong gia đình có người mắc bệnh tim mạch: Nếu trong gia đình có người mắc bệnh đột quỵ (nam trước 45 tuổi và nữ trước 55 tuổi) hoặc bệnh tim mạch. Do dó, bản thân sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người bình thường.
  • Người đang mắc bệnh đái tháo đường, huyết áp cao hoặc cholesterol cao: Điều này kết hợp với các yếu tố tuổi tác. Đây là nhóm người có nguy cơ mắc bệnh cao và gặp nhiều biến chứng nguy hiểm.
  • Có lối sống kém lành mạnh: Người kém vận động, dùng nhiều thức ăn nhanh, hút thuốc lá,… Chính là do những thói quen này lày tích tụ các mảng bám trên thành động mạch.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh xơ vữa động mạch

Tăng lipid máu:

Cholesterol trong máu tăng cao chính là nguy cơ của xơ vữa động mạch, đồng thời là nguyên nhân gây bệnh tim mạch thiếu máu. Nguy cơ phụ thuộc vào loại lipoprotein chuyên chở cholesterol (cholesterol có vai trò quan trọng đối với bệnh sinh xơ vữa động mạch). Có thể nói, cholesterol dù bất kỳ sự gia tăng ở mức độ nào trong máu trong máu đều có nguy cơ gây xơ vữa động mạch. Hàm lượng Lipoprotein vượt quá 0,3 g/l cũng là yếu tố nguy cơ cao.

Các yếu tố nguy cơ khác:

  • Đái tháo đường: Là nguyên nhân dễ gây xơ vữa động mạch và gây rối loạn lipit
  • Tăng huyết áp: Đây là yếu tố có nguy cơ gây bệnh rất cao mà đặc biệt là đối với các mạch máu não. Khi huyết áp tăng cao sẽ làm tăng lượng tế bào cơ trơn làm dày trung mạc động mạch, làm tăng chất elastin, glycosaminoglycans và chất keo. Áp lực do tăng huyết áp tạo ra làm dễ vỡ mảng xơ vữa cũng như làm tăng this thấm nội mạc đối với cholesterol.
  • Hút thuốc: là yếu tố chính gây nên bệnh, có nguy cơ mạch vành tăng gấp đôi, nhất là những người hút 40 điếu/ngày.
  • Stress, béo phì, lười vận động
  • Sử dụng các loại thuốc tránh thai

Các biến chứng mà xơ vữa động mạch gây ra

Là động mạch cấp máu, nuôi dưỡng cơ tim. Nhưng nếu bệnh mạch vành bị hẹp sẽ làm tắc lượng máu cho cơ tim không đủ sẽ gây ra:

  • Cơn đau thắt ngực: Các cơn đau thắt ngực ổn định, các mảng xơ vữa ổn định trong lòng mạch làm hẹp dần sẽ không làm hỏng cơ tim vĩnh viễn. Nhưng nếu một mảng xơ vữa bị nứt và vỡ sẽ dẫn cơn đau ngực và đau thắt ngực không ổn định trở nên trầm trọng.
  • Nhồi máu cơ tim: Mảng xơ vữa bong ra để lộ lớp nội mạc tổn thương hình thành cục máu đông. Từ đó, làm tắc nghẽn hoàn toàn một bên hoặc nhiều nhánh của động mạch vành gây nhồi máu cơ tim. Khi cơ tim không có máu nuôi dưỡng sẽ dẫn đến hoại tử. Thậm chí nếu không được cấp cứu kịp thời có thể dẫn đến tử vong.
  • Suy tim: Nếu mạch vành bị hẹp và cơ tim bị thiếu máu lâu ngày sẽ làm suy giảm chức năng từ đó khiến tim bị suy. Tình trạng này khá nghiêm trọng khiến tim không thể bơm máu đi khắp cơ thể.

Các phương pháp điều trị bệnh xơ vữa động mạch

Xơ vữa động mạch rất khó điều trị dứt điểmhoàn toàn. Tuy nhiên, vẫn có một số phương pháp có thể hỗ trợ làm giảm và ngăn chặn bệnh phát triển. Đồng thời, kết hợp dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ hoặc phẫu thuật khi cần thiết.

Điều trị nội khoa

  • Thuốc hạ cholesterol có tác dụng giúp làm giảm nồng độ cholesterol trong máu và các loại thuốc thường dùng là fibrate và statin.
  • Thuốc kháng tiểu cầu có tác dụng giảm nguy cơ hình cục máu đông như thuốc aspiri
  • Thuốc chẹn beta có tác dụng làm cơn đau ngực, giảm nhịp tim, huyết áp.
  • Thuốc ức chế men chuyển ACE, thuốc chẹn kênh canxi, giảm huyết áp, giãn mạch
  • Ngoài ra, còn sử dụng các loại thuốc khác như thuốc điều trị tiểu đường,…

Điều trị ngoại khoa

  • Phẫu thuật cắt bỏ nội mạc động mạch cảnh nhằm cắt bỏ phần nội mạc bị tổn thương. Trường hợp này được áp dụng đối với bệnh nhân mắc xơ vữa động mạch cảnh.
  • Đặt stent và nong mạch là phương pháp luồn ống thông có bóng nong mạch ở đầu, từ tay lên động mạch bị xơ vữa hoặc từ động mạch bẹn để thông lòng mạch. Ống stent được đặt ở vị trí này nhằm đảm bảo lượng máu có thể lưu thông tốt hơn.
  • Phẫu thuật bắc cầu cho dòng máu đi qua phần động mạch bị tắc bằng cách ghép một động mạch khỏe mạnh khác được lấy từ chân, ngực hoặc tay của người bệnh

Điều trị không dùng thuốc

Bản chất của bệnh xơ vữa động mạch là tình trạng viêm mạn tính. Do đó, việc sử dụng các chất chống oxy hóa đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị bệnh hiệu quả. Những loại thực phẩm hoặc dưỡng chất có khả năng chống oxy hóa mạnh rất tốt cho người mắc bệnh như dầu cá, bột yến mạch, tỏi, dầu gan cá, trà đen, lúa mạch,…

Phòng tránh bệnh xơ vữa động mạch

Để ngăn ngừa những biến chứng của bệnh xơ vữa động mạch nên thực hiện chế độ sinh hoạt và chế độ ăn hợp lý.

  • Hạn chế ăn mỡ động vật và cholesterol xấu, giảm đồ nướng, chiên và tăng cường ăn nhiều cá, rau, củ, quả
  • Duy trì cận nặng cân đối vừa phải
  • Luyện thể dục lành mạnh ít nhất 30 phút mỗi ngày
  • Thường xuyên ra bên ngoài đi dạo, học cách giảm căng thẳng và cách giải quyết các tình huống gây stress

2 thoughts on “Xơ vữa động mạch là gì và những biến chứng của bệnh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ