Cây đước là cây gì? Cây đước có tác dụng gì?

Cây đước là loại cây không còn xa lạ gì ở những vùng rừng ngập mặn và từ lâu nó đã được ví như những vệ sĩ bờ biển. Chúng không chỉ là rừng phòng hộ, cân bằng sinh thái, nơi cư trú của các loài động vật mà còn có công dụng rất hữu ích trong nền y học. Vậy cây đước là cây gì? Cây đước có tác dụng gì? Để hiểu chi tiết hơn về tác dụng của cây đước, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết hơn qua bài viết dưới đây.

Cây đước là cây gì?

Cây đước thuộc họ đước Rhizophoraceae, có tên khoa học là Rhizophora apiculata Blume. Ngoài ra, cây được còn được người dân mỗi vùng miền gọi với nhiều tên khác nhau như cây đước xanh, đước đợp, vẹt, sú, trang,…

Hình ảnh cây đước

Cây đước là cây gì?
Cây đước là cây gì?

Cây đước là một loại cây gỗ lớn với chiều cao trung bình từ 10-20m và thậm chí có một số cây có thể cao tới 30m, đường kính thân từ 30-45cm. Thân cây tròn, mọc thẳng đứng, vỏ dày có màu nâu xám đến màu nâu đen, trên thân có nhiều vết nứt hình ô vuống, các cành thường xù xì, vặn quẹo.

Cây đước có bộ rễ rất đặc biệt, là rễ cọc ít phát triển, nhưng bộ rễ dài, cứng cáp bao quanh cây đặc biệt phát triển, chống vững chắc. Mỗi cây có từ 8 – 12 rễ chống, các rễ hỗ trợ xung quanh giúp cây sống đứng vững trong đầm lầy, vùng nước ngập mặn. Rễ cây đước còn có nhiệm vụ hút nước và chất dinh dưỡng từ đất để nuôi cây. Ngoài ra, cây còn có rễ mang chức năng hô hấp cho cây, thường mọc trực tiếp trên thân cây, ở những nơi ít ngập nước.

Lá cây đước mọc đối nhau có hình mác dài khoảng 7-13cm, rộng 4-6cm. Gốc lá hình nêm, chóp tròn hoặc tù, cuống lá dài khoảng 1-3 cm, các lá kèm thường rụng sớm. Mặt trên lá có gân chính mọc lõm xuống còn ở mặt dưới thì hằn rõ và có những chấm đen nhỏ.

Hoa cây đước mọc thành cụm thành hình xim, phân thành nhiều nhánh ở kẽ lá. Hoa có màu vàng kèm theo 2 lá bắc nhỏ, lá bắc có hình tam giác dài, tràng hoa có 4 phiến dày, hình mác, có lông ở mép nhị 8, có 4 cánh ở trên tràng. 4 cánh trên đài, bầu hạ có 2 ô.

Quả cây đước dài có hình dạng dài, phần đầu quả hơi kéo dài vẫn còn tồn tại đài. Quả cây đước có màu nâu lục nhạt, bên trong mỗi quả chỉ chứa duy nhất 1 hạt. Cây đước thường bắt đầu mùa hoa quả rơi vào tháng 10 – 12 hàng năm.

Khu vực phân bố, thu hái

Cây đước thường phân bố ở ven vùng bờ biển các nước nhiệt đới như Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, Campuchia,… Riêng ở Việt Nam, loại cây này phân bố ở hầu khắp các tỉnh ven biển Quảng Ninh đến sông Kiên Giang và thậm chí là đảo Phú Quốc,… Vì cây đước ưa nóng ẩm Khí hậu rất thích hợp với thời tiết nước ta. Đặc biệt là bãi bồi ven biển, những vùng bị ngập gần như quanh năm và thường xuyên có thủy triều lên xuống, các vùng trũng thấp nước biển xâm thực 300 ngày hàng năm là nơi thích hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của loài cây này.

Loài cây này thường mọc đất phù sa, đất này do nước sông chuyển đất liền sau đó được hệ thực vật ven biển bồi đắp. Cây đước và cũng như một số loài thực vật khác ở đây cũng có bộ rễ đặc biệt phát triển để có khả năng chống chịu để tồn tại trên đất bùn nhão, thường bị ngập do thủy triều.

Cây đước có khả năng sinh trưởng và phát triển mạnh mẽ trong mùa mưa ẩm, sau khoảng thời gian 2 năm tuổi thì bắt đầu cho hoa quả đầu tiên. Trái cây đước có hình trụ dài, khi già rơi trực tiếp xuống bùn sẽ nhanh chóng bén rễ và nảy mầm thành cây con mới. Loài cây này cùng với một số loài thực vật khác ở ven biển, rừng ngập mặn đã tạo nên một hệ sinh thái đặc biệt gọi là hệ sinh thái rừng ngập mặn nhiệt đới. Đây cũng là nơi sinh sống của nhiều loài cá, tôm, cua, bò sát … Bảo tồn và trồng thêm rừng ngập mặn ở Việt Nam hiện là vấn đề cần được ưu tiên trước mắt và dài hạn.

Người ta thường sử dụng phần lá, vỏ thân và rễ cây đước làm thuốc chữa bệnh.

Thành phần hoá học

Có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng cây đước có chứa đa dạng các thành phần hóa học khác nhau. Tùy thuộc vào bộ phận của cây mà các thành phần cũng có sự khác biệt đáng kể:

  • Vỏ Thân: Cung cấp hàm lượng tanin cao từ 60 – 65%, tro trong đó chứa canxi cacbonat chiếm 70% và khoảng 18% vôi. Ngoài ra, nó còn chứa một lượng lớn furfurol, pentosan và các axit béo ở dạng ester.
  • Lá: Có các parafin, alcol và axit béo.
  • Rễ: Chứa axit béo ở dạng este và các hợp chất phenol.
  • Quả: Ăn được và được sử dụng để sản xuất rượu vang.
  • Hàm lượng tanin của lá và quả xanh là 9.1% – 12%; 4.2%.

Với hàm lượng hạt chất hoá học rất lớn nên cây đước được ứng dụng rất nhiều trong y học để điều chế chữa các loại bệnh.

Tác dụng dược lý – Cây đước là cây gì?

Đối với mục đích chữa bệnh, cây đước có vị chát và chỉ được sử dụng trong phạm vi dân gian với các công dụng chính như:

  • Vỏ cây đước được dùng để chữa tiêu chảy, tiểu ra máu, viêm họng, vết thương chảy máu và băng huyết ở phụ nữ.Ở Malaysia, phụ nữ uống nước sắc từ vỏ thân và lá của cây đước khi sinh con. Đồng thời, nước sắc từ rễ còn dùng được cho trẻ sơ sinh.
  • Ở Ấn Độ, vỏ thân cây đước cũng được sử dụng phổ biến để hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường.
  • Dịch chiết từ rễ cây đước được sử dụng trong các thí nghiệm với bào tử nấm Penicillium cho thấy nó có tác dụng kháng nấm tương đối đáng kể.
  • Chồi non của cây này được dùng làm rau ăn, trong khi nước ép của quả đước được cho là dùng để làm rượu vang nhẹ.
  • Ngoài ra, phần gỗ cây đước được dùng xây dựng nhà cửa hoặc làm trụ đỡ hầm mỏ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ