Cây cơm rượu có tác dụng gì? Những bài thuốc chữa bệnh từ cây cơm rượu

Cây cơm rượu hay còn được gọi là cây bưởi bung, ở nước ta đây là loại cây quen thuộc và được dùng để tăng nồng độ rượu. Bên cạnh đó, đây còn là một vị thuốc quen thuộc được sử dụng nhiều trong các bài thuốc đông y thường dùng để chữa vàng da, sản hậu ứ huyết, mụn nhọt, chốc lở, tê thấp, kich thích tiêu hóa, hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường, giảm đau nhức xương khớp,… Vậy cây cơm rượu là cây gì? Cây cơm rượu có tác dụng gì? Bài viết dưới đây sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về công dụng của cây cơm rượu.

Cây cơm rượu là cây gì?

Cây cơm rượu thuộc họ cam Rutaceae có tên khoa học là Glycosmis pentaphylla. Ngoài ra, cây cơm rượu còn được gọi với các tên gọi khác như cây bưởi bung, co dọng dạnh, cát bối, bái bài, mác thao sang,…

Hình ảnh cây cơm rượu

Cây cơm rượu có tác dụng gì?
Cây cơm rượu có tác dụng gì?

Cây cơm rượu là một loại cây nhỏ, mọc thành bụi, thân to 2 – 3cm, có thể cao tới 4-6m. Cành cây khá dày, nứt nẻ, có màu lục pha lẫn với màu tím đỏ, cành non có lông màu sét.

Các lá chét dày hình thuôn hoặc hình mũi mác, không có lông, dài tới 30 cm. Trên mỗi cành thường có 2-7 lá chét mọc so le nhau, không mọc dạng đối xứng, lá dài khoảng 6-16 cm và rộng 2-5 cm. Mép nguyên hoặc hơi có răng cưa nhỏ, đỉnh nhọn, gốc tròn. Mặt trên của lá có màu xanh bóng nhẵn, mặt dưới có màu hơi vàng nhạt.

Hoa mọc thành cụm ở đầu và ngắn hơn lá, hoa nhỏ màu trắng, có mùi thơm nhẹ, lá đài 5, hình tròn, rất ngắn. Cánh hoa hình thuôn nhẵn, có 10 nhị và trong đó có 5 nhị dài gần bằng cánh hoa, bầu nhẵn có 5 ô.

Quả mọng hình cầu, nhỏ có màu xanh và chuyển sang màu hồng trong khi chín, có thể ăn được, mùi thơm như vị cam, bưởi, cây cơm rượu cho hoa và quả hàng năm.

Khu vực phân bố

Cây cơm rượu là loại cây ưa ẩm, ưa sáng, chịu bóng và khô. Chúng thường mọc xen lẫn cùng với các loại cây bụi khác trong các bụi rậm quanh làng, ở đồi hoặc bờ nương rẫy. Loại cây này mọc ở vùng thấp thường xanh tốt quanh năm, ở vùng núi cao khoảng 1000m so với mực nước biển, cây sẽ rụng lá vào mùa đông.

Cây cơm rượu sinh trưởng và phát triển mạnh ở các vùng nhiệt đới ẩm như Nam Trung Quốc, Ấn Độ, Úc và các nước Đông Nam Á. Ở nước ta cây phân bố ở nhiều vùng từ đồng bằng đến trung du, nhiều nhất là các vùng núi thấp dưới 1000m.

Thu hái, chế biến

Người ta thường dùng phần lá, cành và rễ của cây bưởi bung để dùng làm thuốc chữa bệnh.

Cây cơm rượu được thu hái ở mọi thời điểm trong năm, có thể dùng trực tiếp ở dạng tươi hoặc đem phơi khô bảo quản dùng dần.

Thành phần hóa học

Dựa vào kết quả nghiên cứu y học cho thấy trong cây bưởi bung có chứa nhiều thành phần dược chất quý, đặc biệt là có chứa nhiều alcaloid  như skimiamin, Dictamin, arborin, arborinin, acid glycoric, noracromycin, glycosminin,…

Hoa cơm rượu còn chứa các alcaloid  như glycorin, glycosmin , arborin, arborinin, skimiamin và một amid là methylaminobenzamid.

Phần rễ cơm rượu có chứa glycosinin, glycozolicin và 3 – formylcarbazol.

Ngoài ra, trong nụ hoa và lá non còn chứa veratroylsalixin – Đây là một chất dẫn từ carbazol.

Tác dụng dược lý – Cây cơm rượu có tác dụng gì?

Trong đông y cây cơm rượu có tác dụng gì?

Theo đông y, phần rễ dược liệu có vị cay – Lá có tính ấm, vị ngọt – Phần cành có vị ngọt, tính bình.

Vị thuốc cây cơm rượu thường được dùng để chữa các bệnh về đường tiêu hóa, phối hợp với một số dược liệu khác để khử trùng và đồng thời còn được dùng để chữa một số bệnh ở phụ nữ sau khi sinh, chẳng hạn như:

  • Dùng để chữa cảm mạo, đau dạ dày, phong thấp, hen suyễn.
  • Người ta còn dùng lá và cành của cây bưởi bung trong các bài thuốc chữa nhọt, lở loét ngoài da.
  • Những người bị rối loạn tiêu hóa, ăn không ngon, chán ăn cũng có thể dùng qua cây cơm rượu đem sao lên rồi sắc lấy nước uống.
  • Rễ cây cơm rượu có chức năng điều hòa khí, giảm ho, bổ tì.
  • Phụ nữ sau sinh có cảm giác chán ăn, sắc da hơi vàng da có thể dùng lá bưởi bung sắc lấy nước uống, nhưng tuyệt đối không sử dụng cho phụ nữ đang mang thai.
  • Nếu cơ thể bị mụn cóc, mụn bọc, mụn gà ở bẹn hoặc ở nách thì dùng lá bưởi kết hợp với lá phục linh, lá ổi giã nát đắp lên vùng da bị mụn. Mụn sẽ giảm sưng tấy, xẹp xuống và tránh các vi khuẩn gây bệnh.
  • Rễ cây bưởi bung kết hợp với một số dược liệu đem sắc lấy nước uống có tác dụng chữa đau nhức, thấp khớp.
  • Lá cây cơm rượu sắc cùng với lá khôi, dạ cẩm, cam thảo có tác dụng chữa viêm loét dạ dày và viêm đại tràng.
  • Đặc biệt, lá cơm rượu khi đem sao vàng, sắc uống giúp kích thích tiêu hóa ở phụ nữ sau sinh và ăn ngon miệng.

Ngoài ra, ở Ấn Độ, cây cơm rượu là một cây thuốc cổ truyền được dùng để chữa ho, thiếu máu, vàng da và tê thấp. Dịch lá được dùng để trừ giun, chữa sốt, viêm gan. Lá cơm rượu trộn với gừng làm thuốc đắp chữa lở ngứa, chàm. Rễ sắc lấy nước uống trị sưng mặt và dùng nước xông. Gỗ được dùng để chữa rắn cắn.

Khi dược liệu được sử dụng đúng cách thì dược liệu mới phát huy tác dụng. Vì vậy, người bệnh cần tham khảo ý kiến ​​của thầy thuốc, bác sĩ có chuyên môn để được tư vấn và hướng dẫn dùng thuốc chính xác.

Trong y học hiện đại cây cơm rượu có tác dụng gì?

Theo nghiên cứu cho thấy, cây cơm rượu có tác dụng ức chế nhiều loại vi khuẩn như Bacillus subtilis, liên cầu khuẩn tan máu (gây bệnh thận, bệnh đường hô hấp,…), tụ cầu vàng (gây nhiễm trùng ngoài da, hô hấp,…). Khi đem dược liệu ký vào trong ống nghiệm có vài vi khuẩn cùng với tinh chất cây cơm rượu, kết quả cho thấy các vi khuẩn bị tiêu diệt hoàn toàn.

Ngoài ra, nghiên cứu từ các cao chiết cây cơm rượu và nhất là chiết bằng cồn, có thấy có tác dụng chống tiêu chảy.

Chất chiết xuất từ cồn của cây bưởi bung có hoạt tính chống ung thư và có thể khiến các tế bào ung thư gan tham gia vào quá trình chết tế bào theo chương trình. Một nghiên cứu khác năm 2015 đã tìm thấy một thành phần mới trong chiết xuất cây bưởi bung được gọi là Glycopentalone – Chất này có tác dụng lớn đối với tế bào ung thư gan thông qua cơ chế gây độc tế bào và làm chết tế bào ung thư theo chương trình. Ngoài ra, nó có tác dụng đối với bệnh ung thư vú.

Dựa vào thí nghiệm trên chuột cho thấy dịch chiết từ rễ cây cơm rượu có tác dụng chống viêm khớp. Tác dụng này gần giống với Diclofenac và thuốc viêm khớp thường dùng.

Một mô hình nghiên cứu trên chuột bị đái tháo đường cho thấy dược liệu có khả năng làm giảm lượng đường trong máu. Tác dụng này tương tự với Metformin – Một loại thuốc tiểu đường thường dung. Đồng thời nó còn có tác dụng bảo vệ tế bào và chống oxy hóa.

Những bài thuốc chữa bệnh từ cây cơm rượu

Chữa bệnh gout – Cây cơm rượu có tác dụng gì?

Lấy 20g rễ cơm rượu, 30g lá lốt và 30g cỏ xước, đem các dược liệu cắt nhỏ rồi sao vàng. Tiếp đó, đem sắc với 800ml nước, đun trên lửa nhỏ, đến khi nước cạn còn một nửa thì ngưng. Chia làm 3 lần uống trong ngày, mỗi ngày uống 1 thang và duy trì liên tục trong khoảng 1 tuần sẽ thấy các triệu chứng giảm dần.

Chữa đau bụng kinh

Lấy 12g rễ cây cơm rượu, 12g rễ bướm bạc, 12g gỗ vang, 8g thiên niên kiện và 8g sim rừng. Đem các dược liệu cắt nhỏ, phơi khô rồi sắc với 400ml đun đến khi thu được 100ml thuốc, chia làm 2 lần uống trong ngày.

Chữa bệnh tiểu đường

Lấy 30g lá cây cơm rượu, 20g lá móng tay và 20g thổ phục linh, sắc với 1 lít nước và sắc trên lửa nhỏ trong 20 phút. Chia thuốc thành nhiều lần uống trong ngày, sử dụng thuốc hàng ngày để kiểm soát đường huyết tốt hơn.

Chữa tê thấp

Lấy 20g rễ cây bưởi bung, 20g cỏ xước, 20g rễ hoàng lực, 20g hoa kinh giới, 24g dây đau xương và 16g rễ cốt khí. Đem các dược liệu sắc với 600ml nước, sắc đến khi nước cạn còn 200ml thì ngưng. Chia làm 2 làn uống trong ngày, 1 liệu trình uống liên tục trong 3 – 5 ngày.

Hoặc ta có thể lấy 10g rễ bưởi bung, 8g quả dành dành và 12g thiên niên kiện cùng với 1 ít rượu trắng. Đem các dược liệu ngâm với rượu, ngâm càng lâu càng tốt, mỗi ngày uống khoảng 20ml, uống 2 – 3 lần/ngày.

Chữa tụ máu

Lấy 16g rễ cây bưởi bung, 16g ngưu tất nam, 16g kê huyết đằng, 16g đinh lăng, 20g tô mộc, 20g thổ phục linh, 18g tục đoạn, 30g chân và mai cua, 10g cam thảo, 10g ngải diệp cùng với 8g quế tâm.

Chữa đau nhức xương khớp, đau nhức cơ thể, phong thấp

Lấy lá cây cơm rượu, rễ động lực, rễ hoàng lực, rễ cỏ xước, rễ cốt khí, hoa kinh giới, dây đau xương và củ kim cương mỗi loại dược liệu 20g. Đem các dược liệu sắc cùng với 5 chén nước, sắc đến khi nước cạn còn 2 chén thì ngưng. Mỗi lần sử dụng 40ml, ngày uống 2 lần, uống liên tục 5 ngày.

Chữa mụn, lở loét lâu ngày – Cây cơm rượu có tác dụng gì?

Lấy lá cây cơm rượu, lá ổi và lá thổ phục linh với liều lượng bằng nhau, đem các dược liệu rửa sạch để loại bỏ bụi bẩn rồi cắt thành từng đoạn. Tiếp đó hái ă đoạn lá chuối, rửa sạch và hơ trên lửa nóng cho đến khi lá mềm ra, rồi gói các vị thuốc trên chườm lên vết thương đến khi nguội hẳn, nên chườm nhẹ nhàng để thuốc thấm sâu vào lớp biểu bì.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ