Cây bình linh trị bệnh gì? Những bài thuốc chữa bệnh từ cây keo dậu

Cây bình linh hay còn được dân gian gọi được dan gian gọi là cây keo dậu được dùng để xổ giun sán rất hiệu quả. Cây bình linh là loại cây mọc rất phổ biến ở miền Nam, chúng có tác dụng kiềm chế sự phát triển của tế bào ung thư gan và ung thư phổi. Tuy nhiên, sử dụng cây bình linh cần lưu ý vì cây bình linh có độc. Vậy cây bình linh trị bệnh gì? Cây bình linh có ăn được không? Cây keo dậu có tác dụng gì? Để hiểu rõ hơn về công dụng của cây bình linh, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết hơn qua bài viết dưới đây.

Cây bình linh là cây gì?

Cây bình linh thuộc họ trinh nữ Mimosaceae và có tên khoa học là Leucaena leucocephala. Ngoài ra, cây bình linh còn được gọi với nhiều tên gọi khác như cây keo giậu, keo dậu, keo giun, bồ kết đại, táo nhơn, bò chét,…

Hình ảnh cây bình linh

Cây bình linh trị bệnh gì?
Cây bình linh trị bệnh gì?

Cây keo dậu là loại cây thân gỗ nhỏ không có gai, mảnh với chiều cao từ 2m – 5m, vỏ thường có màu xanh lục, màu xám hoặc màu nâu đỏ.

Tán lá hẹp thuộc dạng lá kép lông chim 2 lần, mỗi lá gồm 11-18 đôi lá chét, hình liềm, không cuống. Cuống lá chung thường dài từ 12 – 20 cm, phía dưới và có một hạch ở dưới đuôi cuống phụ đầu tiên chậu phình lên, cuống lá có lông ngắn mọc nằm rạp xuống ở phía trên.

Hoa bình linh mọc rất nhiều, màu trắng, mọc thành cụm ở nách lá, cụm hoa hình cầu, có cuống giống như hoa trinh nữ.

Trái bình linh dẹt, dài, mọc thành chùm, mỗi quả dài khoảng 13-15 cm, rộng khoảng 15 mm. Đầu quả nhọn và cứng, mỗi quả có 15-20 hạt hình bầu dục, dẹt, hơi phồng và phẳng nhẵn, dài khoảng 7 mm, rộng khoảng 4 mm, sắp nghiêng trong quả. Lúc đầu hạt có màu xanh lục hoặc màu nâu nhạt khi xanh và sẽ chuyển sang màu nâu đen khi già. Hạt keo dậu khi xanh có thể ăn được, những khi hạt chín thường được sử dụng làm thuốc xổ giun, bột dinh dưỡng cho người và cả gia súc. Cây thường ra hoa vào tháng 4 – 6 và mùa quả vào tháng 7 – 9 hàng năm.

Khu vực phân bố

Cây bình linh có nguồn gốc ở các vùng thuộc khu vực Trung Mỹ và Nam Mỹ, sau đó được thuần hóa và được trồng ở nhiều nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Ở nước ta, cây bình linh được trồng ở khắp nơi, thường được trồng làm hàng rào và làm phân xanh bóng mát. Cây có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt trên đất thoát nước, ít chua, có thể thích nghi với đất ven biển, đất mặn vừa, cây mọc ở phía Bắc có hiện tượng rụng lá vào mùa đông. Cây bình linh có thể chịu khô hạn rất tốt, nhưng khả năng chịu lạnh, sương muối, chỗ đất ngập úng, đặc biệt là cây còn non. Vì vậy, cây keo dậu phát triển tốt ở những khu vực có khí hậu nhiệt đới và mưa nhiều. Cây bình linh ra nhiều hoa, có khả năng tái sinh tự nhiên từ hạt và cây chồi sau khi bị chặt.

Cây bình linh thường mọc hoang ở một số tỉnh vùng duyên hải miền Trung như Phú Yên, Bình Định, Bình Thuận, Khách Hòa,…

Thu hái – Cây bình linh trị bệnh gì?

Người ta thường dùng phần phần hạt của cây keo dậu để làm thuốc chữa bệnh.

Cây bình linh có ăn được không? Quả bình linh sau khi chín được thu hái về bóc lấy hạt, đem phơi hoặc sấy khô và bảo quản dùng dần. Ngoài ra, lá và đọt non của cây keo giậu còn được người dân hái về để nấu canh, luộc hoặc ăn sống như các loại rau thông thường.

Thành phần hóa học

Từ nhiều năm nay, cây keo dậu đã được nghiên cứu và đã tìm thấy một số thành phần hóa học như sau:

  • Trong hạt không chứa tinh bột, chứa đường 21% protein, 12-14% chất nhầy, leuxenola, dầu béo, trong đó có các axxit béo (stearic, oleic, linoleic, behenic, palmitic, lignoceric).
  • Trong lá có chứa nhiều protein, tanin, carotene, quercetin, ..
  • Ngoài ra, trong lá và hạt bình linh còn có chứa khoảng 3% leucenin – Đây là một loại alkaloid độc tương tự như mimosin. Chất này tan được trong cồn, etylic, metylic , nước và hầu như không tan được trong các dung môi hữu cơ khác.
  • Trong lá non và chồi non chứa một lượng nhỏ độc tố minoline, vì vậy nếu dùng thảo dược này để làm thực phẩm cần nên ủ chua, ngâm nước qua đêm hoặc xử lý ở nhiệt độ trên 70 độ C để giảm độc tố. Mức độ độc tố dưới 5% được coi là an toàn và có thể sử dụng được cho con người.

Tác dụng dược lý – Cây bình linh trị bệnh gì?

Trong đông y cây bình linh trị bệnh gì?

Theo đông y, vị thuốc bình linh để sống thì mát, tính bình, còn hạt sao vàng thì có vị hơi đắng nhạt, mùi thơm bùi.

Trong dân gian, hạt thường được sử dụng để tẩy giun ở trẻ em. Đồng thời các báo cáo khoa học trước đây cũng đã ghi nhận về việc điều trị bệnh giun đũa hiệu quả từ hạt bình linh với liều lượng 50g/ngày mà không hề có độc tính.

Ở Ấn Độ, người dân nơi đây sử dụng cây bình linh để điều trị các chứng bệnh về đường tiêu hóa.

Ngoài ra, do có nhiều protein trong lá nên keo giậu còn được dùng làm thức ăn cho gia súc, nhất là các loài động vật nhai lại. Vì nó cung cấp một nguồn thức ăn giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa và giúp tăng tiết sữa. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng leucenin trong lá và hạt, có thể gây giảm cân và gây độc cho các động vật ăn cỏ khác như gà, lợn, thỏ ngựa nếu cho ăn vượt quá 7,5% trọng lượng khô của khẩu phần ăn.

  • Đối với gà con, thỏ có thể gây chết
  • Có thể gây vô sinh ở lợn trong một thời gian.
  • Đối với động vật ăn cỏ không nhai lại như lừa, ngựa sẽ bị rụng lông và bờm.

Trong y học hiện đại cây bình linh trị bệnh gì?

  • Trong thời Pháp thuộc, trẻ em được điều trị giun đũa bằng hạt keo mỗi ngày 50 gam, không thấy hiện tượng ngộ độc.
  • Vào năm 1961, bệnh viện Ninh Giang đã sử dụng hạt keo đậu rang cho nở, sau đó nghiền thành bột để điều trị giun, mỗi ngày cho trẻ 3-15 tuổi dùng 5g, sử dụng liên tục trong 3 ngày sẽ thấy cải thiện rõ rệt.
  • Khi điều trị giun bằng hạt bình linh nhận thấy có giun đi ra nhưng khi thực nghiệm cho giun vào nước sắc của hạt keo dậu thì không thấy tác dụng.
  • Chất độc mimosine trong dược liệu có khả năng ức chế sản sinh tế bào ung thư gan, ung thư phổi và đồng thời làm tăng độ nhạy cảm của tế bào ác tính đối với việc điều trị ung thư.
  • Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng chiết xuất từ cây keo dậu có khả năng ức chế ung thư niêm mạc miệng và ức chế hiện tượng di căn của tế bào ác tính.
  • Chiết xuất từ ​​hạt bình linh có thể làm giảm hoạt động của cơ, ức chế hoạt động của hệ thần kinh trung ương, làm chậm nhịp thở.

Những bài thuốc chữa bệnh từ cây bình linh

Hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường và điều trị sinh lý

Lấy 50g hạt keo dậu già, đem rang nhẹ cho khô rồi lấy nước uống, mỗi ngày uống 2 lần, áp dụng liên tục trong 3 ngày thì ngưng khoảng 2 – 3 ngày rồi sử dụng lại.

Điều trị giun đũa

Lấy 50g hạt keo già rang cho nở đến khi bốc mùi thơm rồi tán thành bột, dùng uống 3 ngày liên tục.

Chữa chứng thiếu máu, vàng da

Lấy 6g hạt keo dậu, 6g mẫu lệ, 6g ý dĩ, 12g bạch biển đậu, 12g hoài sơn và 12g sâm bố chính, đem sắc uống hết trong ngày.

Những lưu ý khi sử dụng cây bình linh

Cây bình linh có rất nhiều công dụng tốt cho sức khỏe, tuy nhiên chúng có chứa độc tính nhẹ vì vậy nếu dùng với liều lượng cao có thể gây tác dụng phụ:

  • Ăn quá nhiều hạt bình linh có thể gây rụng tóc, lông
  • Chất độc trong cây keo dậu có thể gây đục thủy tinh thể, bướu cổ, giảm khả năng sinh sản, phù cục bộ trên da đầu, sảy thai, chảy nước bọt, bơ phờ chán ăn,…
  • Chiết xuất từ hạt keo giậu có thể làm ức chế hoạt động của hệ thần kinh trung ương, từ đó gây ra hiện tượng giảm hoạt động của cơ và giảm tốc độ hô hấp.

Cách khử độc tố khi sử dụng cây bình linh

Độc tố mimosinec có trong toàn bộ cây bình linh sẽ bị phân hủy bởi nhiệt và hòa tan trong nước. Vậy nên chúng ta có thể làm giảm độc tố của keo dậu bằng cách chế biến và sử dụng phù hợp.

  • Khi muốn ăn đọt non của cây keo dậu nên luộc trong nước nóng khoảng 70 độ khoảng 15 phút thì vớt rau ra, điều này giúp loại bỏ khoảng 90% độc tố trước khi ăn.
  • Có thể dùng nồi sắt để nấu đọt non keo dậu vì nó sẽ giúp tạo phản phức hợp giữa chất mimosine và kim loại, từ đó giúp làm giảm nồng độ chất độc có trong dược liệu này.

Nên ăn bình linh với lượng vừa phải chỉ từ 5% trong khẩu phần ăn hàng ngày để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

2 thoughts on “Cây bình linh trị bệnh gì? Những bài thuốc chữa bệnh từ cây keo dậu

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ